India's widening network of extradition treaties – the latest signed with Kazakhstan in November 2026 – has not translated into the speedy return of high-profile fugitives. Examine the legal framework governing extradition in India and discuss the challenges in bringing back fugitive offenders. Suggest measures to make the process more effective.
இந்தியாவின் விரிவடையும் ஒப்படைப்பு ஒப்பந்த வலையமைப்பு – நவம்பர் 2026-இல் கஜகஸ்தானுடன் கையெழுத்தானது அண்மையது – முக்கியத் தலைமறைவுக் குற்றவாளிகளை விரைவாகத் திரும்பக் கொண்டுவருவதாக மாறவில்லை. இந்தியாவில் குற்றவாளிகள் ஒப்படைப்பை நெறிப்படுத்தும் சட்டக் கட்டமைப்பை ஆராய்ந்து, தலைமறைவுக் குற்றவாளிகளைத் திரும்பக் கொண்டுவருவதில் உள்ள சவால்களை விவாதிக்கவும். இந்நடைமுறையை மேலும் பயனுள்ளதாக்க நடவடிக்கைகளைப் பரிந்துரைக்கவும்.
GS Paper II – Governance, Constitution, Polity, Social Justice and International Relations
Write against the clock:12:00
➤ Read first – reference note
Facts only – the model answer comes tomorrow.
1. The news: India–Kazakhstan Extradition Treaty (3 November 2026)
- Signed by Kazakhstan's Prosecutor General Berik Asylov and India's Ambassador to Kazakhstan Sailas Thangal; provides for surrender of wanted persons for criminal prosecution or to serve a court sentence.
- Completes the bilateral criminal-justice framework: India and Kazakhstan already have agreements on mutual legal assistance in criminal matters and on transfer of sentenced persons.
- In Central Asia, Uzbekistan and Tajikistan were already on MEA's list of extradition-treaty partners.
2. Numbers to remember
| Item | Figure | Source |
|---|---|---|
| Extradition treaties / arrangements | 48 countries / 12 countries | MEA list; MHA, Lok Sabha USQ 2440 (10.12.2024) |
| Requests made / persons extradited | 178 requests in the last five years; 23 extradited since 01.01.2019; 65 requests pending with the USA | MHA, Lok Sabha (10.12.2024) |
| Fugitives brought back | 274 since 2019, from 36 countries | MHA statement (04.08.2026) |
| Interpol Red Corner Notices | 40 (2022), 100 (2023), 107 (2024), 112 (2025), 182 (2026 so far) | MHA statement (04.08.2026) |
| Fugitive Economic Offenders | 15 declared (as on 31.10.2025); owe ₹58,082 crore (principal ₹26,645 cr + interest ₹31,437 cr) | MoS Finance, Lok Sabha (01.12.2025) |
3. Extradition Act, 1962 – key sections
- S.2(c) extradition offence: for a treaty State – an offence provided for in the treaty; for a non-treaty State – an offence punishable with imprisonment of not less than one year under the laws of India or of the foreign State (includes a composite offence).
- S.2(d) extradition treaty: a treaty, agreement or arrangement with a foreign State, including pre-1947 treaties binding on India.
- S.3(4): where there is no treaty, the Centre may by notified order treat a Convention to which India and that State are parties as an extradition treaty for the offences in that Convention.
- S.21 rule of speciality: a person surrendered to India can be tried only for the extradition offence, a lesser offence proved by the same facts, or an offence the foreign State consents to.
- S.31(1) no surrender: (a) offence of a political character; (b) prosecution time-barred in the requesting State; (c) no speciality assurance; (d) accused of another offence or serving a sentence in India; (e) within 15 days of committal by the Magistrate. S.31(2): Schedule offences are not political.
- S.34B provisional arrest on an urgent request – discharged after 60 days if no formal request arrives. S.34C: a fugitive surrendered by a State without the death penalty can get only life imprisonment.
4. Institutions and procedure
- MEA is the Central Authority for extradition; the CPV Division (Joint Secretary, CPV) is nodal. Dossier: affidavit of an officer not below SP, FIR, charge-sheet, warrant, identity proof, relevant law, translations; assurances of speciality, no re-extradition to a third State, death-penalty undertaking.
- MHA is the Central Authority for mutual legal assistance in criminal matters (MLATs).
- Bharatpol portal (developed by CBI) launched by Union Home Minister Amit Shah on 07.01.2025 – a single platform for agencies and State police to send Interpol requests.
- Recent outcome: Tahawwur Rana (26/11 Mumbai attacks accused) was extradited from the USA and arrested by NIA on 10.04.2025.
5. Fugitive Economic Offenders Act, 2018
- FEO: a person with an arrest warrant for a scheduled offence of ₹100 crore or more who has left India and refuses to return to face prosecution.
- Application before a Special Court under PMLA; property (incl. benami and property abroad) can be confiscated and vests in the Centre; the FEO can be barred from filing or defending civil claims; proceedings end if the person appears before the court.
- Vijay Mallya was the first person declared an FEO (Mumbai Special Court, 05.01.2019).
6. Case lessons
- Sanjay Bhandari: UK High Court (28.02.2025) – real risk of extortion with threatened or actual violence in Tihar from prisoners or officials; Indian assurances insufficient; the appeal was also allowed on Article 6 ECHR (fair trial – burden and standard of proof). The High Court refused India permission to appeal to the UK Supreme Court (08.04.2025).
- Nirav Modi: in a London prison since March 2019; UK Home Secretary signed the extradition order in April 2021; MEA (28.07.2026) – extradition after UK judicial proceedings conclude.
- Mehul Choksi: arrested in Belgium April 2025; Antwerp Court of Appeal cleared extradition 17.10.2025; Court of Cassation dismissed his appeal December 2025; still in Belgian custody (MEA, 03.09.2026).
7. Value-add terms
- Dual criminality, rule of speciality, political-offence exception, non-refoulement / Article 3 ECHR (prison conditions), provisional arrest, Red Corner Notice, letters rogatory, MLAT, trial in absentia (BNSS S.356), deportation vs extradition.
பாடக் குறிப்பு – தமிழில்
1. செய்தி: இந்தியா – கஜகஸ்தான் ஒப்படைப்பு ஒப்பந்தம் (3 நவம்பர் 2026)
- கஜகஸ்தான் தலைமை வழக்கறிஞர் (Prosecutor General) பெரிக் அசிலோவ், கஜகஸ்தானுக்கான இந்தியத் தூதர் சைலஸ் தங்கல் ஆகியோர் கையெழுத்திட்டனர்; தேடப்படும் நபர்களைக் குற்ற விசாரணைக்காகவோ, நீதிமன்றத் தண்டனையை அனுபவிக்கவோ ஒப்படைக்க வகை செய்கிறது.
- இருதரப்புக் குற்றவியல் நீதிக் கட்டமைப்பை நிறைவு செய்கிறது: குற்றவியல் விவகாரங்களில் பரஸ்பர சட்ட உதவி, தண்டனைக் கைதிகள் பரிமாற்றம் ஆகிய ஒப்பந்தங்கள் இரு நாடுகளுக்கும் இடையே ஏற்கெனவே உள்ளன.
- மத்திய ஆசியாவில் உஸ்பெகிஸ்தான், தஜிகிஸ்தான் ஏற்கெனவே MEA ஒப்படைப்பு ஒப்பந்தப் பட்டியலில் உள்ளன.
2. நினைவில் கொள்ள வேண்டிய எண்கள்
| விவரம் | எண்ணிக்கை | ஆதாரம் |
|---|---|---|
| ஒப்படைப்பு ஒப்பந்தங்கள் / ஏற்பாடுகள் | 48 நாடுகள் / 12 நாடுகள் | MEA பட்டியல்; உள்துறை அமைச்சகம், மக்களவை வினா 2440 (10.12.2024) |
| கோரிக்கைகள் / ஒப்படைக்கப்பட்டோர் | கடந்த ஐந்தாண்டுகளில் 178 கோரிக்கைகள்; 01.01.2019 முதல் 23 பேர் ஒப்படைப்பு; அமெரிக்காவிடம் 65 கோரிக்கைகள் நிலுவை | உள்துறை அமைச்சகம், மக்களவை (10.12.2024) |
| திரும்பக் கொண்டுவரப்பட்ட தலைமறைவுக் குற்றவாளிகள் | 2019 முதல் 274 பேர், 36 நாடுகளிலிருந்து | உள்துறை அமைச்சக அறிக்கை (04.08.2026) |
| இன்டர்போல் Red Corner Notice-கள் | 40 (2022), 100 (2023), 107 (2024), 112 (2025), 182 (2026 இதுவரை) | உள்துறை அமைச்சக அறிக்கை (04.08.2026) |
| தலைமறைவுப் பொருளாதாரக் குற்றவாளிகள் (FEO) | 15 பேர் அறிவிப்பு (31.10.2025 நிலவரம்); செலுத்த வேண்டியது ₹58,082 கோடி (அசல் ₹26,645 கோடி + வட்டி ₹31,437 கோடி) | நிதித் துறை இணையமைச்சர், மக்களவை (01.12.2025) |
3. ஒப்படைப்புச் சட்டம், 1962 – முக்கியப் பிரிவுகள்
- பிரிவு 2(c) ஒப்படைப்புக் குற்றம்: ஒப்பந்த நாட்டுக்கு – ஒப்பந்தத்தில் குறிப்பிட்ட குற்றம்; ஒப்பந்தம் இல்லாத நாட்டுக்கு – இந்திய அல்லது அந்நாட்டுச் சட்டப்படி ஓராண்டுக்குக் குறையாத சிறைத் தண்டனைக்குரிய குற்றம் (கூட்டுக் குற்றமும் அடங்கும்).
- பிரிவு 2(d) ஒப்படைப்பு ஒப்பந்தம்: வெளிநாட்டுடன் செய்த ஒப்பந்தம், உடன்படிக்கை அல்லது ஏற்பாடு – இந்தியாவைக் கட்டுப்படுத்தும் 1947-க்கு முந்தைய ஒப்பந்தங்களும் அடங்கும்.
- பிரிவு 3(4): ஒப்பந்தம் இல்லாதபோது, இந்தியாவும் அந்நாடும் இணைந்துள்ள சர்வதேச உடன்படிக்கையை, அதில் குறிப்பிட்ட குற்றங்களுக்கான ஒப்படைப்பு ஒப்பந்தமாக ஒன்றிய அரசு அறிவிக்கை மூலம் கருதலாம்.
- பிரிவு 21 சிறப்புக் கோட்பாடு: இந்தியாவுக்கு ஒப்படைக்கப்பட்டவரை ஒப்படைப்புக் குற்றம், அதே உண்மைகளால் நிரூபிக்கப்பட்ட சிறிய குற்றம், அல்லது அந்நாடு ஒப்புதல் அளித்த குற்றம் ஆகியவற்றுக்கு மட்டுமே விசாரிக்கலாம்.
- பிரிவு 31(1) ஒப்படைப்பு இல்லை: (a) அரசியல் தன்மையுடைய குற்றம்; (b) கோரும் நாட்டில் கால வரம்பு கடந்த வழக்கு; (c) சிறப்புக் கோட்பாட்டு உறுதி இல்லை; (d) இந்தியாவில் வேறு குற்றச்சாட்டு அல்லது தண்டனை அனுபவித்தல்; (e) நீதித்துறை நடுவர் சிறைக்கு அனுப்பிய 15 நாளுக்குள். பிரிவு 31(2): அட்டவணைக் குற்றங்கள் அரசியல் குற்றங்கள் அல்ல.
- பிரிவு 34B: அவசரக் கோரிக்கையின் பேரில் தற்காலிகக் கைது – 60 நாளுக்குள் முறையான கோரிக்கை வராவிட்டால் விடுதலை. பிரிவு 34C: மரண தண்டனை இல்லாத நாடு ஒப்படைத்தவருக்கு ஆயுள் சிறை மட்டுமே.
4. அமைப்புகள், நடைமுறை
- ஒப்படைப்புக்கான மைய அதிகார அமைப்பு வெளியுறவு அமைச்சகம் (MEA); CPV பிரிவு (இணைச் செயலர், CPV) முதன்மைப் பிரிவு. ஆவணத் தொகுப்பு: காவல் கண்காணிப்பாளர் (SP) நிலைக்குக் குறையாத அதிகாரியின் உறுதிமொழிப் பத்திரம், FIR, குற்றப்பத்திரிகை, பிடியாணை, அடையாளச் சான்று, தொடர்புடைய சட்டம், மொழிபெயர்ப்புகள்; சிறப்புக் கோட்பாடு, மூன்றாம் நாட்டுக்கு மறு ஒப்படைப்பு இல்லை, மரண தண்டனை தொடர்பான உறுதிமொழிகள்.
- குற்றவியல் விவகாரங்களில் பரஸ்பர சட்ட உதவிக்கான (MLAT) மைய அதிகார அமைப்பு உள்துறை அமைச்சகம் (MHA).
- Bharatpol இணையதளம் (CBI உருவாக்கியது) – மத்திய உள்துறை அமைச்சர் அமித் ஷா 07.01.2025 அன்று தொடங்கி வைத்தார்; அமைப்புகளும் மாநிலக் காவல்துறையும் இன்டர்போல் கோரிக்கைகளை அனுப்ப ஒற்றைத் தளம்.
- அண்மை விளைவு: தஹாவூர் ராணா (26/11 மும்பைத் தாக்குதல் குற்றம் சாட்டப்பட்டவர்) அமெரிக்காவிலிருந்து ஒப்படைக்கப்பட்டு 10.04.2025 அன்று NIA-வால் கைது செய்யப்பட்டார்.
5. தலைமறைவுப் பொருளாதாரக் குற்றவாளிகள் சட்டம், 2018
- FEO: ₹100 கோடி அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட அட்டவணைக் குற்றத்துக்காகப் பிடியாணை பிறப்பிக்கப்பட்டு, இந்தியாவை விட்டு வெளியேறி, விசாரணையை எதிர்கொள்ள நாடு திரும்ப மறுப்பவர்.
- PMLA சிறப்பு நீதிமன்றத்தில் விண்ணப்பம்; சொத்துகள் (பினாமி, வெளிநாட்டுச் சொத்துகள் உட்பட) பறிமுதல் செய்யப்பட்டு ஒன்றிய அரசுக்குச் சேரும்; உரிமையியல் வழக்குத் தொடரவோ எதிர்வாதம் செய்யவோ தடை விதிக்கலாம்; நபர் நீதிமன்றத்தில் ஆஜரானால் நடவடிக்கை முடிவுக்கு வரும்.
- முதல் FEO விஜய் மல்லையா (மும்பை சிறப்பு நீதிமன்றம், 05.01.2019).
6. வழக்குகள் தரும் பாடம்
- சஞ்சய் பண்டாரி: இங்கிலாந்து உயர் நீதிமன்றம் (28.02.2025) – திகார் சிறையில் கைதிகள் அல்லது அதிகாரிகளால் மிரட்டிப் பணம் பறிப்பு, வன்முறைக்கான உண்மையான அபாயம்; இந்திய உறுதிமொழிகள் போதாது; ஐரோப்பிய மனித உரிமை உடன்படிக்கை பிரிவு 6 (நியாயமான விசாரணை – நிரூபிக்கும் பொறுப்பு, நிரூபண அளவு) அடிப்படையிலும் மேல்முறையீடு ஏற்கப்பட்டது. இங்கிலாந்து உச்ச நீதிமன்றத்தில் மேல்முறையீடு செய்ய இந்தியாவுக்கு உயர் நீதிமன்றம் அனுமதி மறுத்தது (08.04.2025).
- நீரவ் மோடி: மார்ச் 2019 முதல் லண்டன் சிறையில்; இங்கிலாந்து உள்துறைச் செயலர் ஏப்ரல் 2021-இல் ஒப்படைப்பு ஆணையில் கையெழுத்திட்டார்; MEA (28.07.2026) – இங்கிலாந்து நீதித்துறை நடைமுறைகள் முடிந்ததும் ஒப்படைப்பு.
- மெகுல் சோக்ஸி: ஏப்ரல் 2025-இல் பெல்ஜியத்தில் கைது; ஆன்ட்வெர்ப் மேல்முறையீட்டு நீதிமன்றம் 17.10.2025 அன்று ஒப்படைப்புக்கு ஒப்புதல்; டிசம்பர் 2025-இல் Court of Cassation அவரது மேல்முறையீட்டைத் தள்ளுபடி செய்தது; இன்னும் பெல்ஜியக் காவலில் (MEA, 03.09.2026).
7. விடையை உயர்த்தும் சொற்கள்
- இரட்டைக் குற்றத் தன்மை (dual criminality), சிறப்புக் கோட்பாடு (rule of speciality), அரசியல் குற்ற விதிவிலக்கு (political-offence exception), திருப்பி அனுப்பாமை / ஐரோப்பிய மனித உரிமை உடன்படிக்கை பிரிவு 3 (சிறைச் சூழல்), தற்காலிகக் கைது (provisional arrest), Red Corner Notice, நீதிமன்றக் கோரிக்கைக் கடிதம் (letters rogatory), பரஸ்பர சட்ட உதவி ஒப்பந்தம் (MLAT), குற்றவாளி இல்லாமலே விசாரணை (trial in absentia – BNSS பிரிவு 356), நாடு கடத்தல் – ஒப்படைப்பு வேறுபாடு (deportation vs extradition).
Official sources:
How to approach it
- Three demands – "examine the framework", "discuss the challenges", "suggest measures"; headings for the introduction, framework, challenges, way forward and conclusion
- open with the news hook (India–Kazakhstan treaty, 3 Nov 2026) and the official numbers: 48 treaties + 12 arrangements; 178 requests vs 23 extraditions
- show the extradition process as a flowchart and the framework as a table: Extradition Act 1962 sections, treaty vs arrangement, dual criminality, political-offence exception, FEO Act 2018
- give one named case per challenge (Bhandari – Tihar conditions; Nirav Modi / Choksi – delay) and link IR with domestic reform (prisons, dossiers, BNSS trial in absentia)
தமிழில்: மூன்று கோரிக்கைகள் – "கட்டமைப்பை ஆராய்க", "சவால்களை விவாதிக்க", "நடவடிக்கைகளைப் பரிந்துரைக்க". முன்னுரை, கட்டமைப்பு, சவால்கள், முன்னோக்கிய வழி, முடிவுரை – ஒவ்வொன்றுக்கும் தனித் தலைப்பு. · செய்தியுடன் (இந்தியா – கஜகஸ்தான் ஒப்பந்தம், 3 நவம்பர் 2026) அதிகாரப்பூர்வ எண்களையும் சேர்த்துத் தொடங்குங்கள்: 48 ஒப்பந்தங்கள் + 12 ஏற்பாடுகள்; 178 கோரிக்கைகள் – 23 ஒப்படைப்புகள். · ஒப்படைப்பு நடைமுறையை flowchart-ஆகவும், கட்டமைப்பை அட்டவணையாகவும் காட்டுங்கள்: ஒப்படைப்புச் சட்டம் 1962 பிரிவுகள், ஒப்பந்தம் – ஏற்பாடு, இரட்டைக் குற்றத் தன்மை, அரசியல் குற்ற விதிவிலக்கு, FEO சட்டம் 2018. · ஒவ்வொரு சவாலுக்கும் ஒரு வழக்கு (பண்டாரி – திகார் சிறைச் சூழல்; நீரவ் மோடி / சோக்ஸி – தாமதம்); பன்னாட்டு உறவை உள்நாட்டுச் சீர்திருத்தத்துடன் (சிறைகள், ஆவணத் தொகுப்பு, BNSS trial in absentia) இணையுங்கள்.
Asked before in UPSC Mains
GS-II 202410 marks
Critically analyse India’s evolving diplomatic, economic and strategic relations with the Central Asian Republics (CARs) highlighting their increasing significance in regional and global geopolitics.
GS-III 202110 marks
Discuss how emerging technologies and globalisation contribute to money laundering. Elaborate measures to tackle the problem of money laundering both at national and international levels.
GS-III 202210 marks
Discuss the types of organised crimes. Describe the linkages between terrorists and organised crime that exist at the national and transnational levels.
Send your answer for feedback
Write on paper, take a clear photo and send it on WhatsApp with your name and town. உங்கள் விடையை WhatsApp-இல் அனுப்புங்கள்.
WhatsApp (99941 46662)The model answer will be published tomorrow. Write yours first, then compare. மாதிரி விடை நாளை.
⬇ Free PDF – download
UPSC Mains practice – reference note: India's widening network of extradition treaties – the latest signed with Kazakhstan in November 2026 – has not translated into the speedy return of h · PDF · 0.1 MB
⬇ Download
Frequently asked questions
What is the UPSC Mains answer-writing practice?
Every day one UPSC Mains question from GS Paper I, II, III or IV is posted with hints and a reference note. You write the answer on paper in the time limit (7 minutes for 10 marks, 12 minutes for 15 marks) and compare it with our model answer the next day.
Is it free? Can I get my answer evaluated?
Yes, the questions, model answers and PDFs are free. Send a clear photo of your answer on WhatsApp 99941 46662 with your name and town; our faculty reply with feedback.
Is it available in Tamil?
Yes. Each question and model answer is given in English and in Tamil, so you can practise in the medium you will write the exam in.
Get daily current affairs & exam alerts – follow us
YouTube
WhatsApp Channel
Telegram Channel
Facebook Page
Instagram
Share with friends & study groups
Link to this page from your website / blog (HTML code)
Free daily practice
- UPSC Mains answer practice
- Weekly Top 20 current affairs
- Daily subject quiz
- Knowledge nugget
- TNPSC Mains Practice
- All free PDFs
Classroom & online coaching – TNPSC, UPSC – Coimbatore, Madurai.
Courses & fees 99941 46662▶ புதிய வீடியோ · NEW VIDEO
Today Current Affairs in Tamil | 05 நவம்பர் 2026 | TNPSC Group 4 முக்கிய வினாக்கள்
UPSC / IAS – நேரடி வகுப்புகள் · கோவை & மதுரை
2006 முதல் சண்முகம் IAS அகாடமி · Classroom & online coaching in Coimbatore and Madurai
